آموزش

نگاتیو در عکاسی

معنای نگاتیو در عکاسی

نگاتیو در عکاسی به معنای فیلم نوردیده ای است که ظاهر و ثابت شده و در نور معمولی اتاق می توان آن را دید. نگاتیو در اندازه های مختلف برای قطع های دوربین (دوربین قطع کوچک، دوربین قطع متوسط و دوربین قطع بزرگ) ساخته شده است. برای نمونه به شیشه های کلودیونی، فیلم ۱۳۵ تا فیلم تخت دوربین های ماموت اگر با شرط های گفته شده در بالا سازگار باشند، نگاتیو گفته می شود. انواع نگاتیوهای سیاه و سفید به نسبت فرمتشان با ضخامت های مختلفی تولید می شوند. این ضخامت ها در حدود ۰.۱۲ میلی متر تا ۰.۱۴ میلی متر است. اما همین ضخامت ناچیز از چندین لایه ی مجزا ایجاد شده است. هریک از این لایه ها وظیفه خاصی به عهده دارند که در تشکیل یک فیلم عکاسی بی نقص کاربرد دارند .

۱- لایه ی بالایی یا اولیه

لایه ی بالایی یا اولیه ی فیلم نگاتیو عکس لایه ضد خش است. این لایه با وظیفه محافظت از لایه های زیرین ایجاد می شود. در زیر این قسمت مخلوطی از ژلاتین و ماده حساس به نور قرار گرفته است که تصویر نهایی را تشکیل می دهند و شما می توانید انچه که دوربین به ثبت رسانده را تشخیص دهید. ماده حساس به نور مخلوطی از ذرات ریز کریستال های برمید، کلرید و یدید نقره که در ژلاتین است. این مخلوط همگن، “امولسیون” نام داشته و به لایه ی دوم فیلم عکس negative اختصاص دارد.

 ۲- لایه ی دوم یا امولسیون

در مخلوط امولسیون فیلم نگاتیو عکس به جز موارد ذکر شده در بخش قبلی، مقدار مشخصی سولفید نقره نیز وجود دارد. این ماده نقش بسیار مهمی در تشکیل تصویر ایفا می کند. سایز و نوع کریستال های برمید، یدید و کلرید نقره موجود در امولسیون، تعیین کننده میزان حساسیت نگاتیو (ASA) به نور می باشد. در واقع این حساسیت به خودی خود تشکیل دهنده ی سیستم چاپ عکس می باشد. هر عکسی که قرار باشد به چاپ برسد؛ باید تا حد مشخصی نور ببیند. به طور کلی هر قدر سایز کلرید نقره و کریستال های مرتبط بزرگ تر باشد، نگاتیو حساس تر (ASA بالاتر) خواهد بود. همچنین لازم است یادآوری گردد اگر مقدار کلرید نقره خیلی زیاد باشد، امولسیون آنچنان کند می شود، که مناسب برای کاغذ های چاپ عکس خواهد بود.

۳- لایه ی سوم، چهارم، پنجم و ششم فیلم negative

از لایه ی سوم به بعد فیلم نگاتیو به نوعی شاهد حضور لایه های مرتبط با استحکام و البته انعطاف پذیری فیلم هستیم. لایه سوم، شامل چسب مخصوصی می باشد که موجب چسبیدن امولسیون به لایه زیرین آن می گردد. البته لایه چهارم در واقع از لحاظ ارزش ساختاری با امولسیون برابری می کند. قشر اصلی فیلم لایه چهارم آن است .

این لایه  معمولا از جنس ترکیبات سلولز و یا پلاستیک بوده و به نوعی نگهدارنده امولسیون می باشد. لایه ی چهارم قشری محکم و در عین حال قابل انعطاف است. جالب است بدانید در سال های اولیه تاریخچه عکاسی از شیشه در این بخش استفاده می شد. در لایه پنجم نیز مجددا چسب مخصوص قرار دارد. لایه ششم هم یک ماده ی ضد هاله است که برای روند برگشت نور و انعکاس درست نور از لایه های بالایی کاربرد دارد.

تصویر بزرگ شده مقطع فیلم عکاسی

پروسه ی ظهور عکس negative

همان طور که اشاره شد، امولسیون بخش اصلی تشکیل دهنده تصویر نگاتیو است. این بخش که حاوی انواع کریستال های برومید، کلرید و یدید نقره می باشد و حساسیت بالایی به نور دارد. هنگام عکس برداری، وقتی نور به فیلم اصابت می کند، دانه های کریستال هالید نقره، تحت تاثیر نور در حین یک فعل و انفعال ناپیدا، دانه های فلز نقره آزاد می کنند. در ابتدا یون های برمید تحت تاثیر نور، الکترون آزاد می کنند، سپس الکترون های آزاد شده با یون های مثبت نقره آزاد پیوند می خوردند.

در مرحله ی بعدی به کمک سولفید نقره که در امولسیون پراکنده می باشد، ترکیب ذکر شده به نقره فلزی بدون بار الکتریکی، تبدیل می شود. این دانه ها تا قبل از ظهور در محلول های شیمیایی قابل دیدن نیستند. پس از شستشوی فیلم با محلول مناسب روند ظهور عکس شکل می گیرد.

مواد شیمیایی ظهور نگاتیوهای سیاه و سفید، از دو محلول اصلی ظهور و ثبوت تشکیل شده است. محلول ظهور، نقره فلزی تشکیل شده را، به نقره سیاه رنگ تبدیل می کند. که در واقع، آنها تصویر را تشکیل می دهند. محلول ثبوت، بلورهای بدون تغییر و سایر مواد اضافی را از امولسیون حذف می کند. بدین ترتیب پس از شستشوی فیلم، تصویر منفی قابل رویت می باشد.

قسمت بزرگ شده ای از لایه حساس که از بلورهای برومور نقره (ماده حساس به نور) و ژلاتین تشکیل شده است.

فیلم چگونه عمل می کند

فیلم های جدید هم بر مبنای همان اصولی کار می کنند که محصولات عکاسی اواخر قرن نوزدهم عمل می کردند. نور به وسیله بلورهای بسیار ریز ماده ای به نام برومور نقره که معمولا اندکی یدور نقره هم در آن وجود دارد ضبط می شود. این بلورها در قشری از ژلاتین شفاف که از پوست و استخوان حیوانات به دست می آید قرار دارند. این قسمت که لایه حساس (emulsion) خوانده می شود، به صورت ورقه نازکی روی قشری از مواد پلاستیکی که نگهدارنده آن است، کشیده شده است.

گرچه این عوامل ده ها سال است که مورد استفاده قرار می گیرند، اما فیلم هایی که امروزه ساخته می شوند، در ضبط نور، از انواع قدیمی ترشان کارسازترند، عامل مهمی که در تعیین حساسیت فیلم موثر است، اندازه بلورهای برومور نقره است. فیلمی که محتوی بلورهای درشت باشد برای ضبط تصویر به نور کمتری احتیاج دارد تا فیلمی با بلورهای ریز تر. پس چنین به نظر می رسد که چون در عکاسی حساسیت صفت مطلوبی است، از این رو معقول است که کارخانه ها فقط فیلم با بلورهای درشت برومور نقره بسازند. اما در اینجا اشکالی وجود دارد هرچه بلورها درشت تر باشند، کیفیت ضبط تصویر ضعیف تر می شود. فیلمی که بسیار حساس و دارای بلورهای درشت و حتی زمخت پرومور نقره باشد حاصلی جز عکس هایی با دانه های درشت و بدون جزئیات دقیق نخواهد داشت. بنابراین کارخانه ها به خریدار حق انتخاب می دهند.

عکاس می تواند فیلمی بسیار حساس ولی دانه درشت را انتخاب کند یا فیلمی با حساسیت کمتر اما با دانه های ظریفتر، و یا فیلمی میان این دو نوع یعنی با حساسیت متوسط.

روش معمول معرفی یک فیلم، به وسیله درجه سرعت یا حساسیت آن است که آن را معمولا با عددی که با حروف ASA مشخص می شود تعیین می کنند. ASA حروف اختصاری نام موسسه استانداردهای آمریکا (American Standard Association)  است.

هر فیلم عکاسی را برحسب  مقدار نوری که برای به دست آوردن یک تصویر متعارف لازم دارد درجه بندی می کنند. درجه ASA بالا بدین معنی است که عکاس می تواند عکسش را با نور کمتریا سرعت بیشتر دریچه نورگیر دوربین بگیرد. برای آسانتر شدن کار عکاسها و کسانی که باعکاسی سر و کار دارند، معمولا فیلم ها را به سه گروه تقسیم می کنند: فیلم کند، فیلم متوسط و فیلم سریع. فیلم کند فیلمی است با درجه حساسیت ۲۵ تا ASA۵۰ فیلم متوسط فیلمی است با درجه حساسیت ۱۰۰ تا ۲۰۰ ASA و فیلم سریع فیلمی است با درجه حساسیت ۴۰۰ تا ۱۲۵۰ ASA .

البته در انتخاب فیلم باید عواملی بیشتر از سرعت یا دانه دار بودن آن را در نظر گرفت. بعضی از فیلم ها نسبت به بعضی رنگ ها حساس ترند. فیلم های قدیمی فقط رنگهای بنفش و آبی را خوب ضبط می کردند و دربرابر رنگهای قرمز و نارنجی تقریبا کور بودند؛ فیلم های جدید دارای مواد رنگینی هستند که بلورهای نقره را نسبت به این رنگ ها نیز حساس می کنند.

برخی فیلم های جديد حتی می توانند نورهایی را ضبط کنند که چشم انسان به طور طبیعی قادر به دیدن آنها نیست (مثلا امواج مادون قرمز)

فیلم ۲۵ ASA

فیلم ۱۲۵ ASA

فیلم ۴۰۰ ASA

رابطه ی حساسیت فیلم با دانه های تصویر (Grain)

هر چه دانه های نقره امولسیون نگاتیو ریزتر باشند، حساسیت فیلم کم تر است و هرچه دانه های نقره درشت تر باشند حساسیت فیلم بیش تر است.

نگاتیوهایی با حساسیت کم دارای تصاویری یکنواخت تر و صاف تر خواهند بود. ولی نگاتیوهایی با حساسیت بالا تولید تصاویری با دانه های آشکار و وضوح کم تر خواهند کرد چون افزایش دانه های درشت از وضوح و جزئیات تصویر می کاهد.

با افزایش حساسیت فیلم، دانه های تصویر (گرین) آشکار می شود.

انواع فیلم های عکاسی

فیلم های عکاسی ،‌نگاتیو( منفی) یا پوزتیو(مثبت) است و به صورت رنگی یا سیاه و سفید عرضه می شوند. فیلم های نگاتیو، تصویر را به صورت منفی ثبت می کنند. یعنی سطوح روشن را تیزه و سطوح تیره را روشن برای دیدن تصویر مطابق با واقعیت باید آنها را چاپ کرد. فیلم های نگاتیو با عبارات  Negativeیا For B & w Print یا For Color Print مشخص می شوند. اما فیلم های پوزتیو، مستقیماً تصویر را به صورت مثبت و منطبق با حالت طبیعی ثبت می کنند. از این دسته ،فیلم های اسلاید را می توان نام برد. فیلم های پوزتیو یا اسلاید را با پیوند  Chromeکه به نام فیلم افزوده می شود، مشخص می کنند. فیلم های سیاه و سفید، عموماً به وسیله پسوند Pan و فیلم های رنگی به کمک پیوند  Colorمشخص می شوند. فیلم های رنگی خود نیز به دو نوع ساخته می شود:

الف) فیلم های نور روز: که مخصوص عکاسی با نور روز یا فلاش الکترونیکی است. فیلم های نور روز با کلمات (Day light/ flash) مشخص می شوند.

ب) فیلم های رنگی نور مصنوعی: این فیلم ها بیشتر در فیلم برداری که اغلب زیر نور پرژکتورها و نور افکنهایی که نور زرد تولید می کنند، کاربرد دارند. اما در عکاسی نیز مورد استفاده قرار می گیرند. فیلم های نوع نور مصنوعی را به کمک عبارت Tangsten مشخص می کنند. بر روی قوطی فیلم های عکاسی اسم کارخانه سازنده، آرم یا مارک فیلم، قطع فیلم،‌تعداد کادرهایی که می توان با آن عکسبرداری کرد،‌اندازه کادر فیلم و … مشخص می شود. فیلم های عکاسی تاریخ مصرف معینی دارند که بر روی قوطی هر فیلم تاریخ انقضای آن قید می شود. اگر فیلم های سیاه و سفیدی که از تاریخ مصرف آنها مدتی گذشته باشد مصرف شوند لکه هایی شبیه به کرم یا حبابهای هوا بر روی فیلم ایجاد می شود.

عرض فیلم به میلیمتر را ، قطع یا اندازه فیلم گویند. عرض های استاندارد فیلم عبارت اند از ۸ ، ۱۶، ۳۵ ، ۶۵و ۷۰. هر چه قطع و اندازه فیلم بزرگ تر باشد ، تصویر حاصل از آن روی پرده هم ، شفاف تر و واضح تر است.

فیلم‌های عکاسی از نظر قطع در اندازه‌های مختلف ارائه می‌شوند. رایج‌ترین آنها عبارتند از:

۱- فیلم ۱۳۵ (۳۶ میلی متری.)

۲- فیلم ۱۲۰ برای ضبط تصاویر در اندازه‌های ۶*۴٫۵، ۶*۶، ۶*۹ و ۶*۱۷.

۳- فیلم‌های تخت، از اندازه معمول ۶*۴ الی ۲۰*۲۵. البته در سالهای گذشته اندازه‌های بزرگتر و کوچکتری نیز تولید می‌شد که فعلاً با بروز پدیده دیجیتال و بخاطر محدود بودن مصرف کنندگان، تولید آنها نیز قطع یا کاهش یافته‌است.

۴- فیلم هشت میلیمتری :کوچکترین قطع فیلم به عرض ۸ میلیمتر که بیشتر در تولید فیلم های آماتوری و آموزشی استفاده می شود ، زیرا هم ارزان است و هم کار با آن آسان می باشد. اما این فیلم ها تصویری کوچک با کیفیت نازل تولید می کنند و کیفیت صدا نیز در آنها ، چندان مطلوب نیست. در این نوع فیلم ها ، هر ۸۰ قاب ، در یک فوت قرار دارد.

۵- فیلم هشت میلیمتری سوپر: این فیلم ها از سال ۱۹۶۶ جایگزین فیلم های ۸ میلیمتری معمولی شدند. در این فیلم ها ، سوراخ های حاشیه ای کوچکتر شده است و در نتیجه قاب بزرگتری در اختیار می گذارد ( این فیلم ها تا ۵۰ درصد ، فضای تصویری بیشتری نسبت به فیلم ۸ میلیمتری معمولی را ارائه می دهند ). چون سطح تصویر این فیلم ها بزرگ تر است ، وضوح تصویری آن نیز بیشتر است و کیفیت رنگ آن هم به نسبت نوع معمولی این فیلم ها ، بهتر است. در این فیلم ها ، در هر فوت ۷۲ قاب وجود دارد. گرچه این فیلم ها بیشتر توسط فیلم سازان غیر حرفه ای مورد استفاده قرار می گیرند ، اما از آنها برای تولید فیلم های آموزشی و صنعتی حرفه ای هم استفاده می شود. این فیلم ها را سوپر ۸ هم می نامند.

۶- فیلم ۱۶ میلیمتری : این فیلم ها در سال ۱۹۲۳ به بازار آمدند و بیش از همه ، فیلم سازان آماتور را به عنوان مشتری در نظر داشتند ، زیرا هم ارزان بودند و هم کار با آنها آسان بود ، اما از طرفی ، چون امکانات قابل توجهی داشتند در فیلم سازی حرفه ای نیز مورد توجه قرار گرفتند.  از این فیلم ها در تولید فیلم های صنعتی ، دولتی و آموزشی بسیار استفاده می شد و می شود. با روی کار آمدن این فیلم ها ، دوربین های سبک ۱۶ میلیمتری به اصلی ترین وسیله تولید فیلم های خبری تلوزیونی بدل شد ، هر چند امروزه جای آنها را دوربین های سبک ویدئویی گرفته است. همچنین فیلم ۱۶ میلیمتری ، محبوب ترین فیلم برای تولید آثار مستند و تجربی بوده و هست و فیلم سازان مستقل معمولا علاقه خاصی به استفاده از آنها دارند. در حال حاضر فیلم های ۱۶ میلیمتری چنان کیفیت بالایی یافته اند که از آنها در تولید فیلم های بلند داستانی هم استفاده می کنند و سپس از آن ، نسخه ۳۵ میلیمتری تهیه می کنند ، تا این فیلم ها برای نمایش نیز ، مناسب شوند.

۷- فیلم ۱۶ میلیمتری سوپر: این فیلم در سال ۱۹۷۱ به بازار آمد. این فیلم ها به نسبت فیلم های ۱۶ میلیمتری معمولی دارای ۴۰ درصد فضای تصویری بیشتر هستند. این فیلم ها تصویری عریض ارائه می دهند و برای بزرگ کردن به نسخه ۳۵ میلیمتری ، مناسب تر هستند.

۸- فیلم ۳۵ میلیمتری : این قطع فیلم ، قطع استاندارد برای فیلم سازی حرفه ای است و عمده فیلم های سینمایی به صورت ۳۵ میلیمتری ساخته می شوند. این قطع فیلم دارای چهار سوراخ حاشیه در دو طرف هر قاب است و در هر فوت آن ۱۶، قاب وجود دارد. این نوع فیلم را برای اولین بار ، شرکت ادیسون و ایستمن کداک ( Eastman Kodak) در سال ۱۸۹۹ به بازار عرضه کردند ، که با توجه به رواج دستگاه های ادیسون ، به زودی به قطع استاندارد فیلم سازی بدل شد. این قطع فیلم ، تصاویر واضح ، شفاف ، خوب و قابل قبولی برای تماشاگر ارائه می دهد. با ورود صدا به سینما در سال ۱۹۲۹ ، ابتدا لازم شد که فیلم ها قطع مربعی بگیرند تا برای لبه صدا نیز جا باشد ، اما به زودی نسبت ابعاد آن به نسبت آشناتر ۳۳/۱ به ۱ برگردانده شد.

۹- فیلم ۶۵ میلیمتری : فیلم ۶۵ میلیمتری قابی با نسبت ابعاد ۸۵/۱ به ۱ دارد و در نتیجه عریض تر از فیلم های ۳۵ میلیمتری است. همچنین فضای تصویری این قطع فیلم ۵/۴ برابر بیشتر از فیلم های ۳۵ میلیمتری معمولی است و در نتیجه تصویری با تفکیک و کیفیت بهتر عرضه می کند ، اما هزینه گزاف و مشکلاتی که در فیلم برداری با آن وجود دارد ، سبب شده که کاربرد این نوع فیلم ها محدود باشد. لازم به ذکر است که بعد از فیلم برداری از فیلم ها با این نوع فیلم ، از آنها نسخه ۷۰ میلیمتری تهیه می شود تا جا برای لبه صدای استریو فونیک نیز وجود داشته باشد.

۱۰- فیلم ۷۰ میلیمتری : این قطع فیلم ، عریض ترین فیلم در صنعت فیلم سازی تجاری است که معمولا برای تولید نسخه های اکران فیلم های باشکوه ، حماسی و پر خرج مورد استفاده قرار می گیرد. فیلم ۷۰ میلیمتری که عرضی دو برابر عرض فیلم ۳۵ میلیمتری دارد و نیز به خاطر پرده عریض آن به نسبت ۲/۲ به ۱، هنگامی که به نمایش در می آید ، تصویری با وضوح و شفافیت عالی دارد. لازم به ذکر است که در سال های اخیر ، روش بزرگ کردن تصویر فیلم ۳۵ میلیمتری به روی نسخه ۷۰ میلیمتری رواج یافته است و این تا حد زیادی از هزینه های گزاف استفاده مستقیم از فیلم ۷۰ میلیمتری و حتی ۶۵ میلیمتری می کاهد.

 

پی نوشت:

عکاسی سیاه و سفید، بهمن جلالی، گلی امامی، کریم امامی، ۱۳۷۳، انتشارات زمینه

https://hamanhonar.com

—————————————————

تهیه و تنظیم : ریحانه بخشی

برای دیدگاه ها کلیک کنید

جوابی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محبوب ترین

بالا